Yeminli Mali Müşavir Erkan Gürboğa’nın 2010 Yılı Kazançları yatırım indirimi konulu makalesi.
1-Genel Bilgi
30/3/2006 tarihli ve 5479 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle Gelir Vergisi
Kanununun “Ticari ve Zirai Kazançlarda Yatırım İndirimi İstisnası”
başlıklı 19 uncu maddesi 1/1/2006 tarihinden geçerli olmak üzere
yürürlükten kaldırılmış olup anılan Kanunun 3 üncü maddesiyle de Gelir
Vergisi Kanununa geçici 69 uncu madde eklenmek suretiyle “Yatırım
İndirimi İstisnası”nın kaldırılmasına ilişkin geçiş hükümleri
düzenlenmiştir.
Anayasa Mahkemesinin 15/10/2009 tarihli ve 2006/95 Esas, 2009/144 Karar sayılı Kararıyla4 da 5479 sayılı Kanunun;
“B- 3. maddesiyle 193 sayılı Yasaya eklenen 69 uncu maddenin birinci fıkrasının sonunda yer alan;
…
2- “… sadece 2006, 2007 ve 2008 yıllarına ait …” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE,
C- 15. maddesinin;
…
2- (2) numaralı bendindeki “2″ rakamının Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE,”
karar verilmiştir.
Bu iptalden sonra mükelleflerin
- 31 .12.2005 tarihi itibariyle mevcut olup, indiremedikleri yatırımlar,
-24.04.2003 tariinden önce yapılan müracatlara istinaden düzenlenen teşvik belgesi kapsamında yapılan yatırımlara,
- Gelir Vergisi Kanununun mülga 19 uncu maddesi kapsamında yapılan yatırımlara,
-1/1/2006-8/4/2006 tarihleri arasında yeni başlamış yatırımlara
İlişkin olarak yapılacak işlemler aşağıda açıklanmıştır.
2. Yatırım İndirimi İstisnasına Konu Yatırım Harcamaları
6009 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununun geçici 69 uncu maddesinde
yapılan değişiklik sonrasında, yatırım indirimi istisnasına konu
harcamalara ilişkin açıklamalar aşağıda yer almaktadır.
2.1. 31/12/2005 tarihi itibarıyla mevcut olup devreden yatırım indirimi istisnası tutarları
Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, 31/12/2005 tarihi itibariyle
mevcut olup, kazancın yetersiz olması nedeniyle indiremedikleri devreden
yatırım indirimi istisnası tutarlarını (2006, 2007 ve 2008 yıllarında
yararlandıkları tutarlardan kalan kısmı) endekslenmiş değerleri ile
birlikte 2010 ve müteakip yıllarda elde ettikleri kazançlarından
indirebileceklerdir.
2.2. 1/1/2006 tarihinden sonra yapılan yatırımlar için yatırım indirimi istisnası
2.2.1. 24/4/2003 tarihinden önce yapılan müracaatlara istinaden
düzenlenen teşvik belgeleri kapsamında yapılan yatırımlar için yatırım
indirimi istisnası uygulaması
Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri,
- 24/4/2003 tarihinden önce yapılan müracaatlara istinaden düzenlenen
yatırım teşvik belgeleri kapsamında, Gelir Vergisi Kanununun 4842 sayılı
Kanunla yürürlükten kaldırılmadan önceki ek 1-6 ncı maddeleri
çerçevesinde başlanılmış yatırımları için, belge kapsamında 1/1/2006
tarihinden sonra yapmış oldukları yatırım harcamaları dolayısıyla
31/12/2005 tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre
hesaplayacakları yatırım indirimi istisnası tutarlarından, 31/12/2008
tarihi itibarıyla mevcut olup kazancın yetersizliği nedeniyle
indiremedikleri yatırım indirimi istisnası tutarları ile
- Bu yatırımlar kapsamında olup halen devam eden yatırım harcamaları
dolayısıyla 31/12/2005 tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine
göre hesaplayacakları yatırım indirimi istisnası tutarlarını
endekslenmiş değerleri ile birlikte 2010 ve müteakip yıllarda elde
ettikleri kazançlarından indirebileceklerdir.
2.2.2. Gelir Vergisi Kanununun mülga 19 uncu maddesi kapsamında yapılan yatırımlar için yatırım indirimi istisnası uygulaması
- Gelir Vergisi Kanununun mülga 19 uncu maddesi kapsamında 1/1/2006
tarihinden önce yatırıma başladığını belgeleyen gelir ve kurumlar
vergisi mükellefleri, komple ya da entegre tesisler gibi tamamlanması
belli bir süreci gerektiren yatırımlar ile ilgili ve bu yatırımlarla
iktisadi ve teknik bakımdan bütünlük arz edip bu tarihten sonra
yaptıkları yatırım harcamaları için, 31/12/2005 tarihinde yürürlükte
bulunan mevzuat hükümleri çerçevesinde hesapladıkları yatırım indirimi
istisnası tutarlarından 31/12/2008 tarihi itibarıyla mevcut olup
kazancın yetersizliği nedeniyle indiremedikleri yatırım indirimi
istisnası tutarları ile
- Bu yatırımlar kapsamında olup bu yatırımlarla iktisadi ve teknik
bakımdan bütünlük arz edip halen devam eden yatırım harcamaları
dolayısıyla 31/12/2005 tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine
göre hesaplayacakları yatırım indirimi istisnası tutarlarını
endekslenmiş değerleri ile birlikte 2010 ve müteakip yıllarda elde
ettikleri kazançlarından indirebileceklerdir.
2.3. 1/1/2006-8/4/2006 tarihleri arasında yeni başlamış yatırımların durumu
Anayasa Mahkemesinin 15/10/2009 tarihli ve 2006/95 Esas, 2009/144 Karar
sayılı Kararıyla, 5479 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin (2) numaralı
bendindeki “2″ rakamı iptal edilmiş bulunmaktadır.
Bu çerçevede, 1/1/2006-8/4/2006 tarihleri arasında Gelir Vergisi
Kanununun mülga 19 uncu maddesi kapsamında yeni başlayan ve bu tarihler
arasında yapılan yatırımlar nedeniyle hesaplanan yatırım indirimi
tutarları da yatırım indirimi istisnasından yararlanabilecektir. Bu
kapsamda olan yatırım harcamaları nedeniyle hesaplanan yatırım indirimi
istisnası tutarlarının, ilgili dönemlerde kazancın bulunup bulunmadığına
bakılmaksızın, 2010 hesap döneminden itibaren endekslenmiş değerleri
ile birlikte indirim konusu yapılması mümkün bulunmaktadır.
Ancak, 8/4/2006 tarihinden sonra yeni başlayan yatırımlar nedeniyle
yapılan harcamaların ya da 1/1/2006-8/4/2006 tarihinde başlamakla
birlikte bu süre içinde tamamlanmayıp devam eden yatırımlar için
8/4/2006 tarihinden sonra yapılan harcamaların, yatırım indiriminden
yararlanması mümkün değildir.
Diğer taraftan, 24/4/2003 tarihinden önce yapılan müracaatlara istinaden
düzenlenen teşvik belgeleri kapsamında Gelir Vergisi Kanununun 4842
sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmadan önceki ek 1-6 ncı maddeleri
çerçevesinde yapılan yatırımlar için yatırım indirimi istisnasından
yararlanılması halinde, Gelir Vergisi Kanununun geçici 61 inci maddesi
uyarınca yatırım indiriminden yararlanan kazançlar üzerinden dağıtılsın
dağıtılmasın %19,8 oranında vergi kesintisi yapılacağı tabiidir.
3-Sonuç
Yukarıda belirtilen şartları taşıyan yatırımların belirli bir tutarı
2010 yılı kazançlarından indirilmektedir.Konuya ilişkin düzenleme
01.10.2010 tarih ve 27716 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 276 seri
numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğinde açıklanmış olup,mükelleflerin
söz konusu tebliğde belirtilen esaslar çerçevesinde yatırım indiriminden
yararlanmaları menfaatlerine olacaktır.